ει γάρ κέν σφ' αδινήισιν υπό πραπίδεσσιν ερείσας
ευμενέως καθαρήισιν εποπτεύσηις μελέτηισιν,
ταύτά τέ σοι μάλα πάντα δι' αιώνος παρέσονται,
άλλα τε πόλλ' από τώνδ' εκτήσεαι: αυτά γάρ αύξει
ταύτ' εις ήθος έκαστον, όπη φύσις εστίν εκάστωι.
ει δέ σύ γ' αλλοίων επορέξεαι, οία κατ' άνδρας
μυρία δειλά πέλονται ά τ' αμβλύνουσι μερίμνας,
ή σ' άφαρ εκλείψουσι περιπλομένοιο χρόνοιο
σφών αυτών ποθέοντα φίλην επί γένναν ικέσθαι:
πάντα γάρ ίσθι φρόνησιν έχειν καί νώματος αίσαν.
Στο ρωμαλέο σου μυαλό καλά μέσα αν τα βάλεις
και με ευμένεια καθαρή εποπτεύσεις, με μελέτη,
θα τα έχεις σίγουρα μαζί για όλη τη ζωή σου
κι άλλα πολλά χάρη σ' αυτά πρόκειται ν’ αποκτήσεις
γιατί αυτά θα αυξηθούν με το ήθος του καθ’ ένα
ανάλογα τη φύση του του καθενός που είναι.
Αν εσύ άλλα ορεχτείς, τέτοια που στους ανθρώπους
μύρια δειλά τους φέρνουνε, τις μέριμνες θολώνουν,
τότε αυτά θα εκλείψουνε στου χρόνου τον περίπλου
γιατί ποθούν τη φίλη τους από γενιά να βρούνε.
Γιατί όλα φρόνηση έχουνε, νοήματος τη μοίρα.
15
ουκ άν ανήρ τοιαύτα σοφός φρεσί μαντεύσαιτο,
ως όφρα μέν τε βιώσι, τό δή βίοτον καλέουσι,
τόφρα μέν ούν εισίν, καί σφιν πάρα δειλά καί εσθλά,
πρίν δέ πάγεν τε βροτοί καί <επεί> λύθεν, ουδέν άρ' εισιν.
Δεν είναι άνθρωποι σοφοί στις φρένες τους να βάλουν
πως όσο αν βιώνουνε αυτό που βίο καλούνε
τόσο υπάρχουνε κι αυτοί, κακά, καλά παθαίνουν,
ενώ πριν έρθουν οι βροτοί και φύγουν δεν υπάρχουν.
ως όφρα μέν τε βιώσι, τό δή βίοτον καλέουσι,
τόφρα μέν ούν εισίν, καί σφιν πάρα δειλά καί εσθλά,
πρίν δέ πάγεν τε βροτοί καί <επεί> λύθεν, ουδέν άρ' εισιν.
Δεν είναι άνθρωποι σοφοί στις φρένες τους να βάλουν
πως όσο αν βιώνουνε αυτό που βίο καλούνε
τόσο υπάρχουνε κι αυτοί, κακά, καλά παθαίνουν,
ενώ πριν έρθουν οι βροτοί και φύγουν δεν υπάρχουν.
12
έκ τε γάρ ουδάμ' εόντος αμήχανόν εστι γενέσθαι
καί τ' εόν εξαπολέσθαι ανήνυστον καί άπυστον:
αιεί γάρ τήι γ' έσται, όπηι κέ τις αιέν
Και μηχανή δε βρίσκεται γι’ απ’ το μη όν η γέννα
και άφταστο κι ανήκουστο από το όν η χάση
γιατί πάντα θα βρίσκεται, αυτό που πάντα υπάρχει.
καί τ' εόν εξαπολέσθαι ανήνυστον καί άπυστον:
αιεί γάρ τήι γ' έσται, όπηι κέ τις αιέν
Και μηχανή δε βρίσκεται γι’ απ’ το μη όν η γέννα
και άφταστο κι ανήκουστο από το όν η χάση
γιατί πάντα θα βρίσκεται, αυτό που πάντα υπάρχει.
11
νήπιοι: ου γάρ σφιν δολιχόφρονές εισι μέριμναι,
οί δή γίγνεσθαι πάρος ουκ εόν ελπίζουσιν
ή τι καταθνήισκειν τε καί εξόλλυσθαι απάντηι.
Σα νήπια που οι μέριμνες δεν φτάνουνε μακριάθε
οι ανόητοι ελπίζουνε πως το μη όν γεννάει
ή ό, τι κατανθήσκετε στον όλεθρο θα πάει.
οί δή γίγνεσθαι πάρος ουκ εόν ελπίζουσιν
ή τι καταθνήισκειν τε καί εξόλλυσθαι απάντηι.
Σα νήπια που οι μέριμνες δεν φτάνουνε μακριάθε
οι ανόητοι ελπίζουνε πως το μη όν γεννάει
ή ό, τι κατανθήσκετε στον όλεθρο θα πάει.
3
αλλά θεοί τών μέν μανίην αποτρέψατε γλώσσης,
εκ δ' οσίων στομάτων καθαρήν οχετεύσατε πηγήν
καί σέ, πολυμνήστη λευκώλενε παρθένε Μούσα,
άντομαι, ών θέμις εστίν εφημερίοισιν ακούειν,
πέμπε παρ' Ευσεβίης ελάουσ' ευήνιον άρμα.
μηδέ σέ γ' ευδόξοιο βιήσεται άνθεα τιμής
πρός θνητών ανελέσθαι, εφ' ώι θ' οσίης πλέον ειπείν
θάρσεϊ -- καί τότε δή σοφίης επ' άκροισι θοάζειν.
αλλ' άγ' άθρει πάσηι παλάμηι, πήι δήλον έκαστον,
μήτε τιν' όψιν έχων πίστει πλέον ή κατ' ακουήν
ή ακοήν ερίδουπον υπέρ τρανώματα γλώσσης,
μήτε τι τών άλλων, οπόσηι πόρος εστί νοήσαι,
γυίων πίστιν έρυκε, νόει δ' ήι δήλον έκαστον.
Διώξτε θεοί απ’ τη γλώσσα μου τη μάνια των ανθρώπων
και από στόματα όσια φέρτε πηγή καθάρια
κι εσύ Μούσα πολύμνηστη, λευκώλενε, παρθένα
αυτά που είναι της θέμιδος οι εφήμεροι ν' ακούσουν
στείλε απ’ την Ευσέβεια με ευήνιό σου άρμα.
Αν κι οι θνητοί σου πρόσφεραν άνθη τιμής και δόξας
τόλμα να ειπείς μα όχι πιο πέρα από τα όσια,
και τότε στης σοφίας την άκρια θα καθίζεις.
Με όλες τις αισθήσεις σου κρίνε πιό δήλον είναι,
μήτε να εμπιστεύεσαι την όψη αν δεν ακούσεις
ή την πολύβουη ακοή απ’ της γλώσσας τη σαφήνεια,
μήτε τη πίστη να κρατείς απ’ όπου ο νους περνάει,
το καθετί εννόησε όπως αυτό δήλό ‘ναι.
εκ δ' οσίων στομάτων καθαρήν οχετεύσατε πηγήν
καί σέ, πολυμνήστη λευκώλενε παρθένε Μούσα,
άντομαι, ών θέμις εστίν εφημερίοισιν ακούειν,
πέμπε παρ' Ευσεβίης ελάουσ' ευήνιον άρμα.
μηδέ σέ γ' ευδόξοιο βιήσεται άνθεα τιμής
πρός θνητών ανελέσθαι, εφ' ώι θ' οσίης πλέον ειπείν
θάρσεϊ -- καί τότε δή σοφίης επ' άκροισι θοάζειν.
αλλ' άγ' άθρει πάσηι παλάμηι, πήι δήλον έκαστον,
μήτε τιν' όψιν έχων πίστει πλέον ή κατ' ακουήν
ή ακοήν ερίδουπον υπέρ τρανώματα γλώσσης,
μήτε τι τών άλλων, οπόσηι πόρος εστί νοήσαι,
γυίων πίστιν έρυκε, νόει δ' ήι δήλον έκαστον.
Διώξτε θεοί απ’ τη γλώσσα μου τη μάνια των ανθρώπων
και από στόματα όσια φέρτε πηγή καθάρια
κι εσύ Μούσα πολύμνηστη, λευκώλενε, παρθένα
αυτά που είναι της θέμιδος οι εφήμεροι ν' ακούσουν
στείλε απ’ την Ευσέβεια με ευήνιό σου άρμα.
Αν κι οι θνητοί σου πρόσφεραν άνθη τιμής και δόξας
τόλμα να ειπείς μα όχι πιο πέρα από τα όσια,
και τότε στης σοφίας την άκρια θα καθίζεις.
Με όλες τις αισθήσεις σου κρίνε πιό δήλον είναι,
μήτε να εμπιστεύεσαι την όψη αν δεν ακούσεις
ή την πολύβουη ακοή απ’ της γλώσσας τη σαφήνεια,
μήτε τη πίστη να κρατείς απ’ όπου ο νους περνάει,
το καθετί εννόησε όπως αυτό δήλό ‘ναι.
Από τον Κωστή Παλαμά
Ένας από τους επιφανέστερους αντιπροσώπους της λεγόμενης προσωκρατικής φιλοσοφίας. Γεννήθηκε στον Ακράγαντα γύρω στο 495 π.Χ. και πέθανε το 43 5. Άκμασε σε περίοδο κατά την οποία η ελληνική σκέψη, όσο κι αν επενήργησαν πάνω της εξωτερικές επιδράσεις, όπως υποστηρίζουν κάποιοι συγγραφείς, από την Αίγυπτο και την πιο μακρινή Ανατολή, εμφανίζει εκθαμβωτική λάμψη μέσα από την ακτινοβολία των προσωκρατικών διανοητών. Τους απασχολούν τα μεγάλα, αιώνια, ακατάλυτα προβλήματα της γνώσης, χωρίς να τους απομακρύνουν από την πολυμερή φροντίδα της πρακτικής ζωής. Θαλής, Αναξίμανδρος, Ξενοφάνης, Παρμενίδης, Ηράκλειτος, Πυθαγόρας, Αναξαγόρας, Εμπεδοκλής και άλλοι υποδεέστεροι. Στοχαστές ταυτοχρόνως και πολιτικοί άνδρες, κυβερνήτες και προφήτες, πνεύματα καθολικών τάσεων, πρωταθλητές της θεωρίας και της δράσης.
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)